
Διαταραχές Αύξησης
Κοντό Ανάστημα στα Παιδιά
Το κοντό ανάστημα αποτελεί έναν από τους συχνότερους λόγους επίσκεψης σε
παιδοενδοκρινολόγο. Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει κάποιο σοβαρό
πρόβλημα, ωστόσο είναι σημαντικό να διερευνηθεί έγκαιρα όταν το παιδί
αναπτύσσεται πιο αργά από τους συνομηλίκους του ή όταν το ύψος του αποκλίνει
σημαντικά από το αναμενόμενο με βάση το οικογενειακό ιστορικό.
Η ανάπτυξη ενός παιδιού επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως η
κληρονομικότητα, η διατροφή, η γενική κατάσταση της υγείας, οι ορμόνες και η
έναρξη της εφηβείας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, το κοντό ανάστημα μπορεί να
οφείλεται σε φυσιολογική παραλλαγή, όπως το οικογενές κοντό ανάστημα ή η
καθυστέρηση της ανάπτυξης. Άλλες φορές όμως μπορεί να αποτελεί ένδειξη
υποκείμενης ενδοκρινολογικής, γενετικής ή χρόνιας νόσου.
Η παιδοενδοκρινολογική αξιολόγηση περιλαμβάνει λεπτομερές ιστορικό, κλινική
εξέταση, μέτρηση και καταγραφή του ρυθμού αύξησης, εκτίμηση της οστικής ηλικίας
και, όταν χρειάζεται, εξειδικευμένο εργαστηριακό και απεικονιστικό έλεγχο.
Η έγκαιρη διάγνωση είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις
υπάρχουν αποτελεσματικές θεραπευτικές επιλογές που μπορούν να βελτιώσουν την
ανάπτυξη και το τελικό ύψος του παιδιού.
Πότε πρέπει να απευθυνθείτε σε παιδοενδοκρινολόγο;
Το παιδί είναι αισθητά πιο κοντό από τους συνομηλίκους του
Ο ρυθμός αύξησης έχει επιβραδυνθεί
Το ύψος βρίσκεται κάτω από τις φυσιολογικές καμπύλες ανάπτυξης.
Υπάρχει οικογενειακό ιστορικό ενδοκρινολογικών νοσημάτων ή διαταραχών ανάπτυξης
Ο παιδίατρος συστήνει εξειδικευμένο έλεγχο
Ψηλό Ανάστημα στα Παιδιά
Το ψηλό ανάστημα είναι συνήθως αποτέλεσμα της κληρονομικότητας και στις
περισσότερες περιπτώσεις αποτελεί φυσιολογική παραλλαγή. Ωστόσο, όταν ένα παιδί
παρουσιάζει πολύ γρήγορη αύξηση ή το ύψος του είναι σημαντικά μεγαλύτερο από
το αναμενόμενο για την ηλικία και την οικογένειά του, απαιτείται
παιδοενδοκρινολογική αξιολόγηση.
Ο στόχος της διερεύνησης είναι να διαπιστωθεί εάν πρόκειται για φυσιολογική
ανάπτυξη ή για κάποια ενδοκρινολογική ή γενετική κατάσταση που επηρεάζει την
αύξηση.
Η αξιολόγηση περιλαμβάνει λεπτομερή μέτρηση της ανάπτυξης, εκτίμηση της
εφηβείας, υπολογισμό του αναμενόμενου τελικού ύψους, έλεγχο της οστικής ηλικίας
και, όπου ενδείκνυται, ορμονικό ή γενετικό έλεγχο.
Η σωστή διάγνωση καθησυχάζει την οικογένεια όταν πρόκειται για φυσιολογική
παραλλαγή και επιτρέπει την έγκαιρη αντιμετώπιση όταν υπάρχει υποκείμενη
πάθηση.
Πότε χρειάζεται έλεγχος;
Το παιδί είναι πολύ ψηλότερο από τους συνομηλίκους του
Η ανάπτυξη είναι ιδιαίτερα ταχεία
Υπάρχει πρώιμη ήβη
Υπάρχουν δυσανάλογα χαρακτηριστικά σώματος ή οικογενειακό ιστορικό γενετικών συνδρόμων
Ανεπάρκεια Αυξητικής Ορμόνης
Η αυξητική ορμόνη είναι απαραίτητη για τη φυσιολογική ανάπτυξη των παιδιών.
Όταν ο οργανισμός δεν παράγει επαρκή ποσότητα, μπορεί να εμφανιστεί
επιβράδυνση της αύξησης και χαμηλό ανάστημα.
Τα παιδιά με ανεπάρκεια αυξητικής ορμόνης συνήθως μεγαλώνουν με πιο αργό
ρυθμό από τον φυσιολογικό, ενώ το βάρος τους συχνά παραμένει φυσιολογικό ή
σχετικά αυξημένο σε σχέση με το ύψος τους.
Η διάγνωση βασίζεται στον συνδυασμό της κλινικής εικόνας, της παρακολούθησης
του ρυθμού αύξησης, της εκτίμησης της οστικής ηλικίας, του εργαστηριακού ελέγχου
(IGF-1, IGFBP-3), ειδικών δοκιμασιών διέγερσης της αυξητικής ορμόνης και, όταν
απαιτείται, μαγνητικής τομογραφίας της υπόφυσης.
Εφόσον επιβεβαιωθεί η διάγνωση, η θεραπεία γίνεται με ανασυνδυασμένη ανθρώπινη
αυξητική ορμόνη, η οποία χορηγείται καθημερινά ή εβδομαδιαία με υποδόρια ένεση
και συνοδεύεται από τακτική παιδοενδοκρινολογική παρακολούθηση.
Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή θεραπεία μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στη
βελτίωση της ανάπτυξης και στην επίτευξη καλύτερου τελικού ύψους.
Συμπτώματα που χρήζουν διερεύνησης
Επιβράδυνση του ρυθμού αύξησης
Κοντό ανάστημα
Καθυστέρηση οστικής ηλικίας
Χαμηλές τιμές IGF-1
Υποψία από τον παιδίατρο μετά την παρακολούθηση της ανάπτυξης
Παιδιά που Γεννήθηκαν Μικρά για την Ηλικία Κύησης (SGA)
Ως SGA (Small for Gestational Age) χαρακτηρίζονται τα παιδιά που γεννήθηκαν με
βάρος ή/και μήκος γέννησης μικρότερο από το αναμενόμενο για την ηλικία κύησης.
Τα περισσότερα παιδιά παρουσιάζουν ταχεία αναπλήρωση της ανάπτυξης κατά τους
πρώτους μήνες ή τα πρώτα δύο χρόνια της ζωής. Ωστόσο, ένα ποσοστό δεν
επιτυγχάνει την αναμενόμενη ανάπτυξη και παραμένει χαμηλότερο από το
φυσιολογικό ύψος για την ηλικία του.
Η τακτική παρακολούθηση από παιδοενδοκρινολόγο επιτρέπει την αξιολόγηση του
ρυθμού αύξησης, της οστικής ηλικίας και της συνολικής ανάπτυξης, καθώς και την
έγκαιρη αναγνώριση των παιδιών που μπορεί να ωφεληθούν από ειδική θεραπευτική
παρέμβαση.
Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, σύμφωνα με τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες, μπορεί
να ενδείκνυται θεραπεία με αυξητική ορμόνη, με στόχο τη βελτίωση της ανάπτυξης
και του τελικού ύψους.
Πότε χρειάζεται παιδοενδοκρινολογική εκτίμηση;









